Τετάρτη, 21 Φεβρουαρίου 2018

Υπνοφοβία (Somniphobia/ Hypnophobia)



Υπνοφοβία είναι ο φόβος του ατόμου να κοιμηθεί, που συνδέεται με τον φόβο του αγνώστου και την αίσθηση της απώλειας του ελέγχου. Κατά τη διάρκεια του ύπνου το άτομο νιώθει ότι έχει απώλεια της συνείδησης και επομένως, αν συμβεί κάτι δεν θα μπορέσει να αντιδράσει. 

Συχνά, το άτομο που υποφέρει από υπνοφοβία νιώθει τρομοκρατημένο καθώς πολιορκείται από σκέψεις σχετικά με τι μπορεί να συμβεί κατά τη διάρκεια του ύπνου. Επίσης, κάποια άτομα φοβούνται ότι κατά τη διάρκεια του ύπνου μπορεί να δουν εφιάλτες ή ότι μπορεί να μην ακούσουν κάποιο άτομο που θα τους καλέσει. 

Η υπνοφοβία είναι μια μορφή φοβίας που συνδέεται με άλλες φοβίες, όπως τον φόβο της υπνοβασίας, τον φόβο των εφιαλτών και τον φόβο του θανάτου κατά τη διάρκεια του ύπνου (θανατοφοβία). Η υπνοβασία αποτελεί μια από τις κύριες αιτίες της υπνοφοβίας, καθώς αρκετά άτομα φοβούνται να πάνε για ύπνο, στη σκέψη ότι μπορεί να υπνοβατήσουν και να εκδηλώσουν διάφορες συμπεριφορές. 

Επίσης, συχνά ο θάνατος χαρακτηρίζεται ως μεγάλος ύπνος. Κατά συνέπεια, άτομα με υπνοφοβία νιώθουν ότι κατά τη διάρκεια του ύπνου είναι ευάλωτα και μπορεί να πεθάνουν, καθώς ο θάνατος και ο ύπνος είναι δύο παρόμοιες με ελεγχόμενες καταστάσεις. 


Ακόμη, άτομα που μιλάνε συχνά στον ύπνο τους μπορεί να φοβούνται να κοιμηθούν, αποφεύγοντας να αποκαλύψουν μυστικά που τα αφορούν. 

Ένας ακόμη λόγος της υπνοφοβίας είναι η υπνική παράλυση, που είναι μια κατάσταση μυϊκής παράλυσης, κατά τη διάρκεια του ύπνου. Η κατάσταση αυτή μπορεί να συνδέεται ή να οδηγεί στον φόβο για τον ύπνο. 

Επιπλέον, τα άτομα με αγχώδεις διαταραχές εμφανίζουν μεγάλες δυσκολίες κατά τη διάρκεια του ύπνου, εμφανίζοντας υπνοφοβία, η οποία συχνά συνδέεται με εφιάλτες και πανικό κατά τη διάρκεια του ύπνου. 

Η φοβία αυτή ενδέχεται, επίσης, να συνδέεται με αρνητικά ή τραυματικά συμβάντα, όπως ο θάνατος ενός αγαπημένου προσώπου.

Τα συμπτώματα που εμφανίζουν τα άτομα με υπνοφοβία είναι κούραση κατά τη διάρκεια της ημέρας και υπνηλία, ευερεθιστότητα και διακυμάνσεις στη διάθεση, αδυναμία συγκέντρωσης και μειωμένη παραγωγικότητα στην εργασία, συχνή τάση εξάντλησης και χαμηλά επίπεδα ενέργειας. Τα πιο κοινά και συνηθισμένα συμπτώματα είναι ο πανικός και το άγχος, με τη σκέψη ότι κάτι θα συμβεί κατά τη διάρκεια του ύπνου. Τα παραπάνω συμπτώματα μπορεί να οδηγήσουν σε μειωμένη μνήμη και νοητική εγρήγορση, καθώς και σε απώλεια ελέγχου.


Η αντιμετώπιση της υπνοφοβίας, όπως και των άλλων φοβιών, μπορεί να περιλαμβάνει μυϊκή χαλάρωση με τη χρήση βαθιών αναπνοών. Στο πλαίσιο της θεραπείας μπορεί να δοθεί έμφαση σε λογικές και παράλογες σκέψεις που κάνει το άτομο σχετικά με τον ύπνο και η καταγραφή αυτών. Η υπνοφοβία μπορεί να συνδέεται με άλλα προβλήματα και δυσκολίες που αντιμετωπίζει το άτομο. Σε αυτές τις περιπτώσεις είναι σημαντικό να αναζητηθούν τα θέματα από τα οποία μπορεί να πηγάζει η υπνοφοβία. Η υπνοφοβία, όπως και άλλες φοβίες, μπορεί να αναπτυχθεί ως συνέπεια ενός τραυματικού γεγονός ή με βάση τα γονίδια ή την φυσιολογία του ατόμου. Δεν είναι σαφές σε όλες τις περιπτώσεις το αίτιο που οδήγησε το άτομο στην εκδήλωση μιας φοβίας. 

Σε ένα πιο πρακτικό επίπεδο θα μπορούσαν να ακολουθηθούν ορισμένες τεχνικές: 

  • Το άτομο μπορεί να καθορίσει και να εφαρμόσει ένα δομημένο πρόγραμμα ύπνου κατά τη διάρκεια της εβδομάδας και το Σαββατοκύριακο.
  • Το άτομο μπορεί να αποφεύγει την καφεΐνη, το κάπνισμα και το αλκοόλ μερικές ώρες πριν τον ύπνο, καθώς πρόκειται για διεγερτικές ουσίες.
  • Το άτομο μπορεί να δημιουργήσει ένα χαλαρωτικό τελετουργικό πριν τον ύπνο, όπως ένα ζεστό ντουζ, μια χαλαρωτική και ήρεμη μουσική ή ένα βιβλίο.  
      

Βιβλιογραφία

Πέμπτη, 15 Φεβρουαρίου 2018

Ο φθόνος ως σχηματισμός συμπτώματος



«Ο Φρόυντ αναφέρει επανειλημμένα τη σημασία του φθόνου στις κοινωνικές σχέσεις, τόσο στον μικροκοινωνικό (διαπροσωπικό) όσο και στον μακροκοινωνικό (δημόσιο) χώρο. Ως πρωτογενής μορφή απόρριψης και αντιπάθειας του διαφορετικού άλλου, ο φθόνος παίζει αρχικά έναν θεμελιακό ρόλο στην ανάδυση κοινωνικών στάσεων και θεσμών, ως μια αντίδραση της κοινότητας ενάντια στη ‘διαλυτική’ τάση του ατόμου. Στο Τοτέμ και ταμπού, ο Φρόυντ αναφέρει ότι, όπως στις ανεπτυγμένες κοινωνίες σε σχέση με τους νόμους, έτσι και στις πρωτόγονες κοινότητες το άτομο που παραβαίνει τα συλλογικά ταμπού προκαλεί τον φθόνο των άλλων. Ο ‘τολμηρός’ παραβάτης/ εγκληματίας πρέπει να τιμωρηθεί, εφόσον οι άλλοι θα ήθελαν δυνητικά να κάνουν το ίδιο, αλλά δεν το έπραξαν. Οι ζώντες φοβούνται επίσης τον φθόνο των νεκρών και για αυτό τηρούν όλα τα τελετουργικά απέναντί τους. Ο πρωτοπατέρας, απέναντι στον οποίο οι γιοι έτρεφαν αμφίρροπα συναισθήματα, ήταν αντικείμενο φθόνου εκ μέρους τους, αλλά ο φθόνος χαρακτήριζε και τις αμοιβαίες σχέσεις τους μετά τον φόνο του πρωτοπατέρα» (Δεμερτζής & Λίποβατς, 2006: 151-152).

«Ο Φρόυντ τονίζει στην Ψυχολογία των μαζών πως το πρωτότοκο παιδί φθονεί ή ζηλεύει το δευτερότοκο και τα επόμενα αδέλφια, έτσι ώστε οι γονείς στον βαθμό που (ορθώς) αγαπούν όλα τα παιδιά τους εξίσου, το αναγκάζουν να ταυτισθεί με τα άλλα. Αυτή είναι η πηγή του συλλογικού αισθήματος του ανήκειν σε μια ομάδα, το οποίο ο Φρόυντ ονομάζει προϊόν αντίδρασης ενάντια στη ζήλια και τον φθόνο. Ως εκ τούτου, το πρώτο αίτημα της αντίδρασης αυτής είναι η δικαιοσύνη, ενώ το αίτημα της ισότητας οδηγεί στην ανάπτυξη της κοινωνικής συνείδησης» (Δεμερτζής & Λίποβατς, 2006: 152-153).

«Ο Φρόυντ υπογραμμίζει επίσης τη θεμελιακή τάση μιας πρωταρχικής επιθετικότητας (του φθόνου) των ατόμων ανάμεσά τους, η οποία αναγκάζει τον εκάστοτε πολιτισμό, μέσω του σχηματισμού αντιδράσεων, να την αντιμετωπίσει. Το πρόβλημα που προκύπτει εδώ είναι ότι αυτές οι αντιδράσεις αποτυγχάνουν πλήρως. Έτσι, η απαίτηση για ‘ισότητα’ κρύβει πάντα τον απωθημένο φθόνο των ατόμων της ομάδας, από όπου η τελευταία προήλθε, και ο οποίος με την πρώτη ευκαιρία εμφανίζεται πάλι στο προσκήνιο, ενάντια σε κάθε άτομο που ‘ξεχωρίζει’ (αδιάφορα πώς) από τη μάζα» (Δεμερτζής & Λίποβατς, 2006: 154).

«Η άμιλλα, ο ‘αγώνας’ και ο θεμιτός ανταγωνισμός αποτελούν το αναγκαίο, διορθωτικό στοιχείο ενάντια στην παραλυτική επίδραση κάθε ισοπεδωτικής ισότητας. Από την άλλη, όμως, και ο ανταγωνισμός ενέχει στοιχεία αμφιρροπίας, εφόσον και εδώ εισχωρεί πάλι ο φθόνος, ως αθέμιτος, αδίστακτος ανταγωνισμός και ως ‘ναρκισσισμός των μικρών διαφορών’. Έτσι από τώρα διαφαίνεται ότι μια ‘ποιοτικά ανώτερη’ ισότητα προϋποθέτει όχι απλά την απώθηση του φθόνου, αλλά την υπέρβασή του μέσα από μετουσιωτική διεργασία, η οποία συγχρόνως ενέχει και την αναγνώριση της ‘ανισότητας μέσα στην ισότητα’, ως υπέρβαση του φθόνου και του ναρκισσισμού των ανταγωνιζόμενων ατόμων και ομάδων» (Δεμερτζής & Λίποβατς, 2006: 154-155).

«Ο Φρόυντ τονίζει ότι η προΰπαρξη ισχυρών ‘κακών’ τάσεων στην παιδική ηλικία (βίαιων, επιθετικών, φθονερών τάσεων) αποτελεί συχνά την προϋπόθεση για μια έντονη στροφή του ενηλικιωμένου ατόμου προς το ‘καλό’, εφόσον οι κακές τάσεις δεν αποτελέσουν απλά το αντικείμενο μιας απώθησης, αλλά μιας αντίδρασης, μέσω της μερικής μεταστροφής στο αντίθετό τους» (Δεμερτζής & Λίποβατς, 2006: 155). 

«Μια ορισμένη συνεχιζόμενη ορμική καταπίεση μπορεί να οδηγήσει στον σχηματισμό περίεργων αντιδράσεων και αντισταθμίσεων, οι οποίες από τη μια συνοδεύουν στο επίπεδο της σεξουαλικότητας νευρωτικά συμπτώματα, ενώ από την άλλη εκφράζονται ως παραμορφώσεις του χαρακτήρα. Οι τελευταίες, ωσαύτως δε και τα συμπτώματα, ενέχουν πάντα την ετοιμότητα των ανεσταλμένων ορμών να βρουν την ικανοποίησή τους με την πρώτη ευκαιρία που θα τους δοθεί. Ο Φρόυντ αναρωτιέται εδώ ρεαλιστικά κατά πόσον για τη διατήρηση του πολιτισμού χρειάζεται απαραίτητα ένα ποσοστό πολιτισμικής υποκρισίας, καθόσον, διαφορετικά, ο πραγματικός (ολικός) εκπολιτισμός των ατόμων δεν επαρκεί για τη διατήρηση του πολιτισμού» (Δεμερτζής & Λίποβατς, 2006: 156).

«Η ανάλυση του συμπτώματος στο οποίο οδηγεί ο φθόνος συνεπάγεται περαιτέρω τον σχηματισμό αντιδράσεων στη διαμόρφωση του χαρακτήρα των νευρωτικών υποκειμένων. Ο λεγόμενος ‘χαρακτήρας’ είναι ψυχαναλυτικά μια μορφή ‘επιτυχημένης’ νεύρωσης, μια ‘κατεστημένη αντίδραση’ του υποκειμένου. Ο ψυχαναγκαστικός χαρακτήρας ενέχει πάντα το στοιχείο της υπερβολικής ευσυνειδησίας. Πρόκειται για ένα ‘αντιδραστικό σύμπτωμα’ ενάντια σε ασυνείδητους πειρασμούς. Η ένοχη συνείδηση που συνοδεύει το σύμπτωμα συνεπάγεται το άγχος της ηθικής συνείδησης απέναντι σε κάποια μελλοντική ασυνείδητη απειλή κινδύνου. Στον χώρο της θρησκείας, της πολιτικής και της καθημερινότητας διαμορφώνονται κανόνες, σύμβολα και τελετουργικά, που έχουν τον χαρακτήρα αντιδράσεων. Αλλά οι τελευταίες έχουν έναν παραμορφωμένο χαρακτήρα, πρέπει να αποκρυπτογραφηθούν για να αποκαλυφθεί το στοιχείο ενάντια στο οποίο είναι αντιδράσεις» (Δεμερτζής & Λίποβατς, 2006: 158-159).
   

Δεμερτζής Ν. & Λίποβατς, Θ. (2006). Φθόνος και μνησικακία. Αθήνα: Πόλις.
  

Κυριακή, 11 Φεβρουαρίου 2018

Τα “super foods” του έρωτα



Τροφές που απογειώνουν τη λίμπιντο

Εν όψει Αγίου Βαλεντίνου, ίσως κάποιοι έχουμε αναρωτηθεί τι τροφές θα μπορούσε να περιλαμβάνει ένα αφροδισιακό γεύμα.

Ας δούμε κάποιες τροφές που συμβάλλουν στην αύξηση της ερωτικής και σεξουαλικής διέγερσης. Πιο συγκεκριμένα, τροφές που επηρεάζουν τις ορμόνες, τη χημεία του εγκεφάλου και τα επίπεδα της ερωτικής ενέργειας. Λειτουργούν ψυχοδραστικά αυξάνοντας τη ροή του αίματος στα ανδρικά γεννητικά όργανα ή ενισχύουν την ερωτική διάθεση και στα δύο φύλα.

Το σπαράγγι αποτελεί εξαίσια αφροδισιακή τροφή και κυρίως το φολικό οξύ το οποίο περιέχει. Αυτό συντελεί στην παραγωγή ισταμίνης, ουσίας απαραίτητης για την επίτευξη του οργασμού και στα δύο φύλα. 

Το αβοκάντο περιέχει φολικό οξύ, καθώς και τη βιταμίνη Β6, που βοηθά στην παραγωγή της ανδρικής ορμόνης και το κάλιο, που βοηθά στη ρύθμιση του θυρεοειδούς αδένα της γυναίκας. 

Τα ραπανάκια λόγω της καυτερής γεύσης τους θεωρούνται ιδανικά για την αφύπνιση της ερωτικής διέγερσης και την οργασμική κορύφωση. 

Εξέχουσα θέση καταλαμβάνει το σύκο, κι αυτό διότι εμπεριέχει αμινοξέα τα οποία εκτοξεύουν τη λίμπιντο. Ακόμη, το καρπούζι, που περιέχει λυκοπένιο, βελτιώνει την κυκλοφορία του αίματος, βοηθώντας τη στύση.

Η μπανάνα περιέχει μαγνήσιο, κάλιο και βιταμίνη Β. Συστατικά ουσιώδη για την παραγωγή σεξουαλικών ορμονών. Περιέχει χημικές ενώσεις μετάλλων και το ένζυμο “του έρωτα και της στύσης”, τη βρομελίνη, που θεωρείται ότι βοηθά τη λίμπιντο. Πλούσιος σε βρομελίνη είναι και ο ανανάς. 


Οι πιπεριές τσίλι περιέχουν καψαϊκίνη, η οποία διεγείρει τις νευρικές απολήξεις και απελευθερώνει την επινεφρίνη, γνωστή και ως αδρεναλίνη, που βοηθά τον οργανισμό να κινητοποιήσει όλες τις πηγές ενέργειάς του.

Το πιπέρι, με βασική ουσία την πιπερίνη, καθώς και το οξύ και διαπεραστικό του άρωμα αποδεδειγμένα επιδρά στην αύξηση της λίμπιντο. Εκτός από το πιπέρι, το σαφράν και το μοσχοκάρυδο συμβάλλουν στη διαστολή των αιμοφόρων αγγείων αυξάνοντας τη ροή του αίματος και βοηθούν στη σκληρότητα και διατήρηση της στύσης. Η κανέλα, το κύμινο και το γαρίφαλο είναι, επίσης, αφροδισιακά καρυκεύματα. 


Ιδιαίτερα σεξουαλική τροφή θεωρούνται και τα βατόμουρα, που συμβάλλουν στη χαλάρωση των αιμοφόρων αγγείων και την καλύτερη ροή του αίματος προς το πέος κατά τη σεξουαλική επαφή, διατηρώντας σταθερές και μεγαλύτερης διάρκειας στύσεις.

Υπάρχουν και ορισμένα ποτά που απογειώνουν την ερωτική διάθεση, όπως το κρασί και η σαμπάνια. Ειδικά, ένα μείγμα κόκκινου κρασιού με σκόρδο, τζίντζερ, κανέλα και ζάχαρη υπήρξε πολύ δημοφιλές αφροδισιακό ηδύποτο για αιώνες. Όμως, βασιλιάς όλων είναι το αψέντι, που είναι ένα πολύ δυνατό απεριτίφ, με βασικό συστατικό την αρωματική αψιθιά. Ωστόσο, σε μεγάλες ποσότητες μπορεί να προκαλέσει παραισθήσεις. Τέλος, άλλα ηδύποτα με αφροδισιακές ιδιότητες είναι το Chartreuse και το Benedictine.

Για επιδόρπιο μπορούν να χρησιμοποιηθούν κάποια φρούτα από τα παραπάνω που αναφέρθηκαν, σε συνδυασμό με καρύδια, αμύγδαλα, ρόδι και μέλι καθώς και το μάνγκο, το οποίο είναι πλούσιο σε συστατικά που μιμούνται τα οιστρογόνα και αυξάνει την ερωτική διάθεση και στα δύο φύλα.  Ένας γευστικός πειρασμός θα μπορούσε να είναι: φράουλες βουτηγμένες σε σοκολάτα, καθώς οι φράουλες μοιάζουν με το σχήμα της καρδιάς υποδηλώνοντας το πάθος και η σοκολάτα, η οποία περιέχει την ουσία φαινυλαιθυλαμίνη, συμβάλλει στη βελτίωση της σεξουαλικής αντοχής και ενέργειας, καθώς και στην παρατεταμένη απόλαυση του οργασμού.   



Βιβλιογραφία
Μαλανδράκης, Άρης. (2012). Sex. Εκδόσεις Ποταμός.
http://www.iatropedia.gr/sex/i-trofes-pou-ektoxevoun-tin-antochi-tou-antra-sto-sex/41001/. Sex: Οι 7 τροφές που εκτοξεύουν την αντοχή.   


Εξάρτηση από τοξικά άτομα



Και πώς να απαλλαγούμε;


Οι περισσότεροι από εμάς, ίσως, έχουμε ακούσει τον όρο «τοξικά άτομα», όμως, είναι ξεκάθαρο σε τι ακριβώς αναφερόμαστε; Πρόκειται για μια έννοια που αφορά σε ανθρώπους που λειτουργούν όπως ακριβώς οι τοξικές ουσίες. Δηλαδή παρόλο που γνωρίζουμε ότι έχουν καταστροφικές συνέπειες για τον εαυτό και τη ζωή μας είναι δύσκολο να απαλλαγούμε. Συνήθως, δεν υποψιαζόμαστε πως όταν χαρακτηρίζουμε ένα άτομο ως δύσκολο, δύστροπο και παράξενο είναι πολύ πιθανό να αναφερόμαστε σε ένα τοξικό άτομο. 

Ποια όμως είναι τα βασικά χαρακτηριστικά που φέρει ένα τοξικό άτομο;

  • Προσπαθεί να αποκτήσει όσο το δυνατόν μεγαλύτερο έλεγχο της ζωής μας. Κύρια στρατηγική που χρησιμοποιεί είναι η επιτηδευμένη χειριστική συμπεριφορά. Η χειριστικότητα είναι ένα σύνολο συμπεριφορών, που στοχεύει στο να μας μετατρέψει σε μαριονέτες, παρουσιάζοντας τις δικές του ανάγκες και επιθυμίες ως δικές μας.
  • Δεν σέβεται τα προσωπικά μας όρια. Παρόλο που του ζητάμε να σταματήσει συγκεκριμένες συμπεριφορές, τις συνεχίζει και παίρνει ικανοποίηση μέσα από την παραβίαση των ορίων μας.
  • Είναι ωφελιμιστής και συμφεροντολόγος. Παίρνει όσα είμαστε πρόθυμοι να του δώσουμε, χωρίς να δίνει.
  • Θεωρεί ότι έχει πάντα δίκιο και συχνά δεν είναι ειλικρινής.
  • Αρέσκεται να παριστάνει το θύμα. Επιδιώκει να φαίνεται καταπιεσμένο, θλιμμένο, αδικημένο και περιθωριοποιημένο άτομο, ώστε να προκαλέσει τον οίκτο και τη συμπάθεια μας.
  • Δεν αναλαμβάνει ευθύνες και για όλα φταίνε οι άλλοι εκτός από το ίδιο.
  • Είναι κακεντρεχής, ζηλόφθων, παρορμητικός, υπερβολικός, εγωκεντρικός, με τάσεις συνωμοσίας και επιβολής.
  • Έχει ναρκισσιστικά και αντικοινωνικά στοιχεία, καθώς και τάσεις εξάρτησης ή εμμονής με κάποιο άτομο. 
  • Επιθυμεί τον θαυμασμό, την προσοχή και την αποδοχή των άλλων.
  • Δεν έχει ενσυναίσθηση για τους άλλους, δηλαδή δεν μπορεί να μπει στη θέση τους και να κατανοήσει πώς νιώθουν.



Ωστόσο, ένα κύριο ερώτημα που προκύπτει είναι: πόσο εύκολο είναι να εντοπίσουμε αυτά τα χαρακτηριστικά και πώς να αντιμετωπίσουμε ένα τέτοιο τοξικό άτομο που έχει «εισβάλλει» στη ζωή μας; 

Είναι σημαντικό να έχουμε υπόψη ότι η σχέση μας με ένα τοξικό άτομο περνά από κάποια στάδια:

1. Δυσφορία και αίσθημα «συναισθηματικού πνιγμού»: Δεν αισθανόμαστε καλά μέσα στη σχέση και δικαιολογούμε κάποιες κακές συμπεριφορές απέναντί μας. Συνήθως, οι συμπεριφορές αυτές εμφανίζονται από την αρχή της σχέσης, αν και τείνουμε να μην τις βλέπουμε ή να μη δίνουμε την πρέπουσα σημασία, υποτιμώντας τες.

2. Απογοήτευση και εγκλωβισμός: Νιώθουμε απογοήτευση από τις κακές συμπεριφορές που εμφανίζει. Ωστόσο, έχουμε ήδη επενδύσει αρκετά και νιώθουμε εγκλωβισμένοι σε αυτή τη σχέση, προσδοκώντας ότι θα καταφέρουμε να αλλάξουμε την κακή συμπεριφορά του ή αν αυτό δε συμβεί θεωρούμε ότι ρίχνοντας τους δικούς μας τόνους οι συγκρούσεις θα είναι πιο ήπιες και λιγότερες. Έτσι, όμως, φτάνουμε στο σημείο να καταπατούμε τα δικά μας όρια και τις αξίες μας, καθώς και να υποβιβάζουμε την αυτοεκτίμησή μας. Νιώθουμε δέσμιοι αυτής της σχέσης, διότι η εξάρτηση έχει ήδη εδραιωθεί μέσα από την άσκηση ελέγχου και τις χειριστικές συμπεριφορές. 

3. Εντοπισμός της προβληματικής σχέσης: Στην προσπάθειά μας να αξιολογήσουμε τι συμβαίνει και τι δεν πάει καλά, εντοπίζουμε ότι βρισκόμαστε σε μια επιβλαβή για εμάς σχέση, όπου τα αρνητικά είναι περισσότερα από τα θετικά. Έτσι, ξεκινούν οι πρώτες σκέψεις ότι αυτή η σχέση, μας κάνει κακό και ότι πρέπει να σταματήσει. 

4. Άρνηση και αμφιβολία: Αν και συνειδητοποιούμε ότι αυτή η σχέση είναι βλαπτική για εμάς, λόγω της επένδυσης που έχουμε κάνει συναισθηματικά, υλικά και χρονικά, αρνούμαστε να παραδεχθούμε ότι θα σωθούμε με τον τερματισμό αυτής της σχέσης. Διαρκώς προσπαθούμε να ωραιοποιήσουμε την κατάσταση και να υποβαθμίσουμε τη σοβαρότητα των κρίσεων μέσα στη σχέση. Διάφορες κακές συμπεριφορές που βιώνουμε τις υποβαθμίζουμε και τις απωθούμε, με αποτέλεσμα να τις ξεχνάμε. Η άρνηση ή η δικαιολόγηση συμπεριφορών και καταστάσεων που βιώνουμε μέσα σε αυτή τη σχέση, μας δημιουργεί αμφιβολίες σχετικά με τον εαυτό μας, τη σχέση, και τι εν τέλει πρέπει να κάνουμε. Αναρωτιόμαστε μήπως είμαστε πολύ αυστηροί, ανελαστικοί και απαιτητικοί με τους άλλους.

5. Προσπάθεια επιδιόρθωσης: Παρόλο που βλέπουμε ότι η σχέση αυτή έχει πολλά προβλήματα, θεωρούμε ότι μπορούμε να τη βελτιώσουμε. Πιστεύουμε ότι μπορούμε να αποκαταστήσουμε τη σχέση, αλλά και να λειτουργήσουμε ως «σωτήρες» του άλλου. Σκεφτόμαστε ότι θα εκτιμήσει πόσα έχουμε προσφέρει σε αυτή τη σχέση και ότι πραγματικά θα αλλάξει, και θα δει τις δικές μας θετικές συμπεριφορές και «θυσίες». Τείνουμε να δικαιολογούμε την κακή συμπεριφορά τους, ανατρέχοντας στα τραύματα και τις άσχημες εμπειρίες του παρελθόντος τους, καθώς και σε χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς τους. Μήπως, όμως, αντί να αναρωτιόμαστε γιατί οι άνθρωποι μας πληγώνουν, θα πρέπει να εστιάσουμε περισσότερο στο γιατί εμείς τους το επιτρέπουμε; 

6. Οίκτος και παλινδρόμηση: Όσο κι αν βλέπουμε ότι αυτή η σχέση δεν προχωρά, μένουμε, επειδή λυπόμαστε τι θα απογίνει ένα άτομο που μας έχει πείσει ότι είναι μοναχικό, ευάλωτο, αδικημένο και μας έχει τόση ανάγκη. Ακόμα και όσα αρνητικά έχουμε εντοπίσει σε αυτή τη σχέση τα ξεχνάμε και εστιάζουμε στα συναισθήματα που εμείς νιώθουμε για αυτό το άτομο, τα οποία είναι συναισθήματα συμπόνιας, αγάπης, αλλά και την ανάγκη να ξέρουμε ότι είναι καλά, καθώς έχουμε έναν έντονα προστατευτικό ρόλο απέναντί του. 

7. Αποδοχή της κατάστασης: Μέσα από όλες αυτές τις σκέψεις φτάνουμε στην αποδοχή αυτής της προβληματικής κατάστασης και εξανεμίζονται οι ελπίδες μας για αλλαγή. Ωστόσο, η συνειδητοποίηση των χαρακτηριστικών που φέρει το συγκεκριμένο άτομο, και τα οποία έχουν άμεσο αντίκτυπο στη σχέση, δεν αρκεί για την απομάκρυνση. 

8. Επιστροφή ή οριστική απομάκρυνση: Αυτό είναι το τελευταίο και πιο κρίσιμο στάδιο, όπου θα πάρουμε την απόφαση για το αν θα παραμείνουμε σε αυτή την κακοποιητική σχέση κάνοντας φαύλους κύκλους ή αν θα φύγουμε οριστικά από αυτή. Το να φύγουμε είναι η απόφαση που θα μας λυτρώσει, ωστόσο, αυτή η απόφαση δεν είναι καθόλου εύκολη. Αρχικά, θα πρέπει να αποδεχτούμε ότι μπορεί να βιώσουμε κάποια από τα παραπάνω στάδια και ότι μπορεί να χρειαστεί να προσπαθήσουμε αρκετές φορές για την απομάκρυνση, καθώς αυτή είναι μια σταδιακή και συχνά χρονοβόρα διαδικασία. Είναι σημαντικό να μη νιώθουμε ότι χρειάζεται να δώσουμε πολλές εξηγήσεις, καθώς αυτό συχνά μας οδηγεί σε έναν ατελέσφορο διάλογο.


Ορισμένες τακτικές που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε ώστε να μπορέσουμε να απομακρυνθούμε είναι οι εξής:

  • Του μιλάμε σε ουδέτερο και δημόσιο χώρο, έτσι ώστε να μην είναι συνδεδεμένος με τις αναμνήσεις του παρελθόντος και να αποφευχθούν τυχόν βίαιες συμπεριφορές.
  • Το μπλοκάρουμε από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και το τηλέφωνο, έτσι ώστε να μην αφήσουμε κανένα δίαυλο επικοινωνίας ανοιχτό, για να εξαλείψουμε κάθε πιθανή αλληλεπίδραση και χειριστική συμπεριφορά.
  • Δεν πρέπει να διαπραγματευόμαστε ότι θέλουμε να το απομακρύνουμε από τη ζωή μας. Πρέπει να του δώσουμε να καταλάβει ότι η απόφασή μας είναι οριστική και αμετάκλητη, καθώς τα επιχειρήματα και η προσπάθειά μας για να καταλάβει τι συμβαίνει μπορούν να αποτελέσουν αφορμή για επιπλέον χειριστικές συμπεριφορές.   

Σε όλη αυτή την προσπάθεια να απομακρυνθούμε, είναι αρκετά έντονα τα αισθήματα ενοχής που νιώθουμε και τα οποία σε μεγάλο βαθμό προκαλούνται από το τοξικό άτομο. Επίσης, κυριαρχεί ο φόβος ότι αν το εγκαταλείψουμε θα μείνει αβοήθητο και μόνο. Δεν είναι λίγες οι φορές εξάλλου που μας έχει απειλήσει άμεσα ή έμμεσα ότι θα αυτοκτονήσει ή θα βλάψει τον εαυτό του. Επιπλέον, υπάρχει ένα διάχυτο συναίσθημα θλίψης και αγωνίας για το πώς θα μπορέσουμε να συνεχίσουμε τη ζωή μας χωρίς αυτό το άτομο, που μας είχε πείσει ότι το έχουμε ανάγκη και άρα εξαρτιόμαστε από αυτό, καθώς, επίσης, ότι η σχέση μας μαζί του είναι μοναδική, ανεπανάληπτη και απολύτως απαραίτητη για την ευτυχία μας. Προβάλλοντας τα ελαττώματά του πάνω μας, μας έχει πείσει ότι μόνο αυτό μπορεί να μας ανεχτεί, ενώ αν τερματιστεί αυτή η σχέση θα μείνουμε για πάντα μόνοι.   

Όλη αυτή η διαδρομή για να φτάσουμε στην τελική απόφαση μπορεί να έχει πολλά εμπόδια και πισωγυρίσματα. Ωστόσο, με υπομονή και επιμονή μπορούμε να την ολοκληρώσουμε, δείχνοντας στον εαυτό μας ότι είμαστε ικανοί, βελτιώνοντας την αυτοεικόνα και την αυτοεκτίμησή μας, που είχε δεχθεί τόσα πλήγματα μέσα σε αυτή την κακοποιητική σχέση. Ας μην ξεχνάμε ότι μόνο εμείς οι ίδιοι ορίζουμε τη ζωή μας και όχι η χειριστικότητα των άλλων.  


Βιβλιογραφία:
https://theartofcharm.com/empowerment/cut-toxic-people-life/. How to Cut Toxic People out of Your Life.
https://www.psychologytoday.com/blog/towards-recovery/201709/toxic-relationships. Toxic Relationships. Being aware of the effects of a dysfunctional relationship.